Het Homans-teken is de reactie van pijn in de onderste ledematen op een manoeuvre die door de arts wordt uitgevoerd bij het lichamelijk onderzoek van een patiënt bij wie vasculaire, met name veneuze, insufficiëntie wordt vermoed.
De manoeuvre bestaat uit het passief bewegen van de voet van de patiënt van het enkelgewricht om dorsaalflexie van de enkel te bereiken. Deze beweging moet snel en stevig, maar voorzichtig gebeuren.

Homans manoeuvreren. Door US Marine Corps-foto door Lance Cpl. Sarah A. Bevers
Het teken wordt als positief beschouwd wanneer de persoon flexiepijn vertoont, en het is een van de tests die wordt uitgevoerd bij patiënten met diepe veneuze trombose (DVT). Deze medische aandoening is een aandoening waarbij zich een bloedstolsel vormt en de diepe aderen blokkeert. Het komt vaak voor in de aderen van de onderste ledematen, onder de knieën, maar kan overal op het lichaam voorkomen.
De oorzaken die een diepe veneuze trombose veroorzaken, zijn zeer gevarieerd en hoewel er genetische aandoeningen kunnen worden waargenomen die het risico op het lijden aan deze aandoening vergroten, worden ze over het algemeen verworven.
Homans ondertekenen
Ook bekend als het teken van dorsaalflexie, is het een fysieke test die bestaat uit het opwekken van pijn bij passieve flexie van de onderste extremiteit bij een patiënt bij wie DVT wordt vermoed. Het is een semiologisch teken dat wordt gezocht bij het lichamelijk onderzoek.

Plantaire flexie en dorsaalflexie. Door Connexions - OpenStax College. Anatomy & Physiology, Connexions
Het werd in 1944 beschreven door Dr. John Homans (1877-1954), een Amerikaanse chirurg in het Massachusetts General Hospital in Boston, die zijn chirurgische carrière wijdde aan de studie van vaatziekten.
Om naar het bord te zoeken, moet een manoeuvre worden uitgevoerd waarbij de arts de patiënt eerst vertelt op zijn rug te gaan liggen. In deze positie brengt dezelfde onderzoeker het been van de patiënt omhoog, waarbij de knie lichtjes gebogen blijft, en gaat verder met het mobiliseren van het enkelgewricht totdat de voet wordt gebogen.

Homans manoeuvreren. Door het Amerikaanse ministerie van Defensie Huidige foto's - 110613-N-NY820-049, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=51090290
De beweging moet snel en stevig zijn, maar zacht genoeg om geen trauma of letsel te veroorzaken.
Het teken wordt als positief beschouwd als de patiënt pijn in de kuit of achter de knie meldt wanneer de voet dorsaal gebogen is.
Deze pijnlijke reactie treedt op omdat de kuitspieren samentrekken en op de diepe tibiale ader drukken, die gezwollen en zwak is bij DVT.
Nut
Het Homans-teken is een hulpmiddel bij het lichamelijk onderzoek waarmee rekening wordt gehouden in het geval de examinator DVT vermoedt. Het is echter een test die niet specifiek is, dat wil zeggen dat het kan voorkomen bij andere klinische aandoeningen, en het kan negatief zijn bij patiënten met de ziekte.
Momenteel wordt de diagnose DVT gesteld door middel van niet-invasieve beeldvormingsmethoden zoals veneuze ecosonogrammen en vasculaire magnetische resonantie.
Om deze reden mag er geen diagnose worden gesteld, noch moet een medische therapie worden geïndiceerd, alleen vanwege de positieve bevinding van dit teken.
Diepe veneuze trombose (DVT)
Diepe veneuze trombose (DVT) is een pathologie die wordt gekenmerkt door de abnormale vorming van een stolsel dat de bloedstroom naar de diepe aderen van het lichaam belemmert.
Deze aandoening moet op tijd worden gediagnosticeerd om de patiënt de juiste behandeling te kunnen geven en zo complicaties te voorkomen, die fataal kunnen zijn.
DVT kan voorkomen in elk van de aders die diep in het lichaam lopen, maar de meest voorkomende is dat het voorkomt in de onderste ledematen, met name onder de knieën.

Door BruceBlaus. Bij gebruik van deze afbeelding in externe bronnen kan deze worden aangehaald als: Blausen.com staff (2014). "Medische galerij van Blausen Medical 2014". WikiJournal of Medicine 1 (2). DOI: 10.15347 / wjm / 2014.010. ISSN 2002-4436. - Eigen werk, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=29140359
De belangrijkste doodsoorzaak door DVT is pulmonale trombo-embolie, een aandoening waarbij het stolsel dat in de aderen wordt gevormd, naar de longen gaat en de circulatie van dat orgaan belemmert.
De ziekte heeft meerdere oorzaken, zowel omgevings- als genetisch. Een van de meest voorkomende is de afname van de veneuze bloedstroom als gevolg van immobiliteit.
De persoon die geïmmobiliseerd is, hetzij als gevolg van letsel aan de onderste ledematen, bijvoorbeeld fracturen, of vanwege een aandoening die het lopen verhindert, zoals chronische ziekten die tot vermoeidheid leiden, moet ongeacht de leeftijd profylactische of preventieve therapie krijgen om TVP.

Door Joorab8000 - Eigen werk, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=47582657
Evenzo moeten vanuit cardiovasculair oogpunt gezonde patiënten die operaties moeten ondergaan die meer dan 3 uur duren, of die langer dan 4 uur op een vlucht moeten blijven, preventieve maatregelen nemen.
Enkele van de maatregelen zijn de subcutane injectie van anticoagulantia en het gebruik van anti-embolische kousen, dit zijn speciale kousen die continue druk uitoefenen op het been om de bloedstroom te behouden.
Beoordeling en diagnose
DVT wordt vermoed bij die patiënten met een voorgeschiedenis of een significante ziekte die risico lopen op trombose en die pijn en roodheid vertonen in een of beide onderste ledematen.
De diagnostische benadering begint met het ondervragen van de patiënt. Er moet worden geëvalueerd of de patiënt is blootgesteld aan die elementen die als risicofactoren worden beschouwd. Bijvoorbeeld een persoon met pijn in een onderste extremiteit na een interoceanische trip.
Obesitas is een risicofactor voor DVT, dus het is belangrijk om de body mass index (BMI) van de patiënt te kennen, wiens berekening wordt gemaakt met kennis van het gewicht en de lengte (BMI = gewicht in kg ÷ lengte in meter 2 ). Ook zwangere patiënten; met omvangrijke buiktumoren en die laesies die de mobiliteit beperken, zijn vatbaar voor het presenteren van de aandoening.
Zodra deze informatie beschikbaar is, wordt een lichamelijk onderzoek uitgevoerd, dat belangrijke gegevens kan opleveren om tot de definitieve diagnose te komen. De aderen van de onderste ledematen zijn meestal het meest aangetast in een episode van DVT, daarom wordt tijdens de fysieke evaluatie de nadruk gelegd op dit gebied, vooral in de ledemaat waarvan wordt aangenomen dat deze is aangetast.
De beste manier om een even lid te beoordelen, is door het met het andere te vergelijken. Om bijvoorbeeld zeker te weten of een been gezwollen is, kan de omtrek van beide worden gemeten en kijken of ze samenvallen. Evenzo zijn huidskleur en temperatuur parameters die worden vergeleken om de toestand van de ledemaat waarin DVT wordt vermoed, te beoordelen.
Daarnaast zijn er fysieke manoeuvres die de arts kan oefenen om pijn te veroorzaken. Hieruit kunnen de semiologische tekens voor DVT worden gemarkeerd.
Deze borden omvatten onder andere Olow's, Lowenberg's en Homans's. Alle zijn gericht op het proberen pijn in de onderste ledematen te veroorzaken met passieve beenmobilisatie-manoeuvres.
Referenties
- Kesieme, E; Kesieme, C; Jebbin, N; Irekpita, E; Dongo, A. (2011). Diepe veneuze trombose: een klinische beoordeling. Journal of blood medicine. Genomen uit: ncbi.nlm.nih.gov
- Waheed, S. M; Hotwagner, DT (2018). Diep-veneuze trombose (DVT). StatPearls. Treasure Island (FL). Genomen uit: ncbi.nlm.nih.gov
- Ambesh, P; Obiagwu, C; Shetty, V. (2017). Homan's teken voor diepe veneuze trombose: een korrel zout? Indiase hartdagboek. Genomen uit: ncbi.nlm.nih.gov
- Stone, J; Hangge, P; Albadawi, H; Wallace, A; Shamoun, F; Knuttien, M. G; Oklu, R. (2017). Diepe veneuze trombose: pathogenese, diagnose en medisch management. Cardiovasculaire diagnose en therapie. Genomen uit: ncbi.nlm.nih.gov
- Weinmann, E; Salzman, E. (1996). Diepe veneuze trombose. Cuban Journal of Medicine. Genomen uit: scielo.sld.cu
